Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Gliwicach

UZASADNIENIE

Decyzją z 18 listopada 2024r. - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zobowiązał ubezpieczonego K. N. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego w kwocie 2600,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które na dzień wydania decyzji wyniosły 922,75 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie z posiadaną dokumentacją, ubezpieczony nie spełnił warunków, aby otrzymać świadczenie postojowe na podstawie wniosków (...)/3 z 19 czerwca 2021r. i (...)/3 z 1 lipca 2021r., jako osoba której przychody były opodatkowane na zasadach ogólnych. Ponadto nie nastąpił u ubezpieczonego wymagany ustawowo 40% spadek przychodów ubezpieczonego uzyskanych w maju 2021r. w stosunku do przychodów uzyskanych w lutym 2021r. oraz przychodów uzyskanych w czerwcu 2021r. w stosunku do przychodów uzyskanych w lutym 2021r.

W odwołaniu K. N., wskazał na spełnianie przez niego wszystkich wymaganych przesłanek do uzyskania świadczenia pomocowego dla przedsiębiorców, o kodzie (...) 56.10.A. Podał ponadto, że miesiącem porównawczym pod względem osiąganego przez niego przychodu w stosunku do wniosków z czerwca 2021r. i lipca 2021r. jest miesiąc maj 2021r., a nie luty 2021r. jak przyjął organ rentowy. Wskazał również, że we wniosku (...) omyłkowo zaznaczył jako formę opodatkowania kartę podatkową, bo rozliczał się w tamtym okresie na zasadach ogólnych.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonej decyzji. Organ rentowy wniósł także o zasądzenie od odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Odwołujący K. N. w dniu 2 marca 2021r. złożył wniosek (...) o wypłatę świadczenia postojowego w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym (...)-19 dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. We wniosku jako formę opodatkowania za rok 2021 wskazał kartę podatkową i zwolnienie z opłacania podatku VAT.

Następnie w związku z faktem, że sytuacja materialna wykazana we wniosku pierwszorazowym nie uległa poprawie, w dniach 10 kwietnia 2021r., 8 maja 2021r., 19 czerwca 2021r. oraz 1 lipca 2021r. odwołujący przesłał wnioski (...)/2/3 o świadczenia postojowe na kolejne okresy. Wypłaty świadczenia postojowego organ rentowy dokonał 16 marca 2021r., 14 kwietnia 2021r., 12 maja 2021r., 23 czerwca 2021r. oraz 5 lipca 2021r. w kwotach po 1300 zł.

Przychód uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia pierwszorazowego wniosku o wypłatę świadczenia postojowego (...) z 2 marca 2021r., czyli w lutym 2021r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w lutym 2020r., dlatego przychód z lutego 2021r. stanowił dla organu rentowego bazę dla ustalenia czy w kolejnych miesiącach nastąpiła poprawa sytuacji materialnej.

Odwołujący od 2018r. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą. W spornym okresie funkcjonował jako herbaciarnia Z (...) K. N. w G. z kodem (...) (...)- restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Przychód z działalności w lutym 2020r. wyniósł 6 314,06 zł, w lutym 2021r. wyniósł 0zł, w marcu 2021r. wyniósł 0 zł, w kwietniu 2021r. wyniósł 0 zł, w maju 2021r. wyniósł 505 zł, a w czerwcu 2021r. wyniósł 5 409 zł. Była to jedyna działalność ubezpieczonego. Prowadzona była ona z przerwą wynikającą z pandemii covid-19 i wznowiona z dniem kiedy to było możliwe. Miesiące letnie w herbaciarni nie przynoszą zazwyczaj największego zysku. Przychód w maju 2021r. był niski, gdyż herbaciarnia nie została otwarta z początkiem miesiąca z uwagi na ograniczenia covidowe.

Składając wnioski, odwołujący kierował się informacją znajdującą się na stronie ZUSu określającą zasady pobierania świadczenia postojowego dla przedsiębiorców. We wniosku pierwszorazowym znalazła się pomyłka, co do podstawy opodatkowania, co odwołujący sprostował osobiście w placówce organu rentowego, gdyż był wówczas opodatkowany na zasadach ogólnych, a nie jak podał we wniosku na podstawie karty podatkowej.

Odwołujący w spornym okresie tj. podczas składania wniosków z czerwca 2021r. i lipca 2021r. był przekonany, że prawidłowo interpretuje przepisy dotyczące poszczególnych „tarcz” i odnośnie miesiąca, który powinno się wziąć pod uwagę do wykazania spadku przychodów. Dla w/w wniosków odwołujący przyjął maj 2021r. jako miesiąc w którym przychód z działalności w rozumieniu przepisów podatkowych był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r.,

Powyższe Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego oraz przesłuchania odwołującego ( protokół elektroniczny z rozprawy z 2 września 2025r.).

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy istnieją podstawy do żądania przez organ rentowy zwrotu świadczenia postojowego w wysokości 2600,00 zł, tj. czy odwołujący spełniał warunki, aby otrzymać świadczenie postojowe na podstawie wniosków z czerwca 2021r. i lipca 2021r. czy nie.

Na mocy art. 15zq ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) – osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019r. poz. 1292) lub innych przepisów szczególnych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą", przysługuje świadczenie postojowe jeżeli rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i:

1) nie zawiesiła prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jeżeli przychód z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe był o co najmniej 15% niższy od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc;

2) zawiesiła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej po dniu 31 stycznia 2020 r;

3) nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, chyba że podlega ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 15zt. cyt. ustawy osobom, które otrzymały już świadczenie postojowe może być one przyznane ponownie, gdyż Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, przyznać ponowną wypłatę świadczenia postojowego, o którym mowa w art. 15zq, dla wszystkich albo niektórych osób, które otrzymały to świadczenie na podstawie art. 15zu, lub przyznać świadczenie postojowe innym osobom, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Zgodnie z powyższym, rozporządzeniem Rady Ministrów z 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021r. poz. 371) określono warunki przyznania świadczenia postojowego i w jego §4 ust. 1 zapisano: przyznaje się świadczenie postojowe lub ponowne świadczenie postojowe, na zasadach określonych w art. 15zq-15zs i art. 15zu-15zza ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, osobie, o której mowa w art. 15zq ust. 1 pkt 1 tej ustawy, prowadzącej na dzień 31 marca 2021 r. pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności ( (...)) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 91.02.Z,

3) 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.B, 96.01.Z, 96.04.Z,

4) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z,

- której przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r.

Prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu rozporządzenia pozwala na przyjęcie jako przychodu do porównania z jednego ze wskazanych okresów miesięcznych, w tym lutego 2020r., za czym przemawia użycie przez ustawodawcę spójnika „lub”.

Kwestię zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postojowych reguluje art. 15zx powołanej ustawy, który w ustępie 1 stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.

Za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się, zgodnie z ust. 2 tegoż uregulowania, świadczenie:

1) przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo
w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego;

2) wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona,

3) wypłacone w kwocie wyższej niż należne.

Odnosząc powyższe do okoliczności i sytuacji odwołującego zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy świadczenie, które zostało mu wypłacone było świadczeniem nienależnym oraz czy podlega zwrotowi.

Wynik postępowania dowodowego wskazuje jednoznacznie, iż pandemia covid-19 miała znaczący wpływ na obniżenie przychodów odwołującego z prowadzonej przez niego działalności w postaci herbaciarni. Podane przez odwołującego informacje nie były błędne lub fałszywe, a wykładnia cyt. przepisu z §4 rozporządzenia była prawidłowa. Odwołujący nie wprowadził też świadomie organu rentowego w błąd. Jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku z czerwca 2021r. i lipca 2021r. był maj 2021r. i niewątpliwie przychód odwołującego w miesiącu maju 2021r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w lutym 2020r. Świadczenie postojowe nie zostało wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona, a także w kwocie wyższej niż należna.

Dlatego, Sąd uznał, iż pobrane przez odwołującego sporne świadczenie nie podlega zwrotowi.

Zajmując takie stanowisko Sąd z mocy art. 477(14) §2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, że ubezpieczony nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego na podstawie wniosków z 19 czerwca 2021r. i 1 lipca 2021r. świadczenia postojowego w kwocie 2600,00 zł.

(-) SSO Gabriela Sobczyk