Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Gliwicach

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

w brzmieniu po sprostowaniu

Dnia 24 października 2022 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Wojciech Hajduk

po rozpoznaniu w dniu 24 października 2022 roku w Gliwicach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa K. Ż., B. Ż.

przeciwko (...) z siedzibą w W.

o ustalenie nieistnienia umowy kredytu i zapłatę

1.  ustala, że umowa kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) (...) (...) z dnia 29stycznia 2009r zawarta pomiędzy (...) w G., a powodami K. Ż. i B. Ż. jest nieważna

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powodów jako wierzycieli solidarnych kwotę 174.848,88zł (sto siedemdziesiąt cztery tysiące osiemset czterdzieści osiem złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 września 2022r.,

3.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,

4.  zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 6.400zł(sześć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postepowania

SSO Wojciech Hajduk

IC1109/21 UZASADNIENIE

Powodowie K. Ż. i B. Ż. w pozwie przeciwko (...) domagali się:

-ustalenia, że umowa o kredyt mieszkaniowy (...) nr (...) (...) (...) z dnia 29.01.2009r zawarta pomiędzy (...) w G., a powodami – jest nieważna ,

-zasądzenia od powoda 174.848,88zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu,

ewentualnie

- zasądzenia od powoda 174.848,88zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu

ewentualnie

-ustalenia, że umowa o kredyt mieszkaniowy (...) nr (...) (...) (...) z dnia 29.01.2009r zawarta pomiędzy (...) w G., a powodami – jest nieważna

ewentualnie

-zasądzania od pozwanego na rzecz powodów 30.708,61zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu tytułem nadpłaty z uwagi na stosowanie klauzul abuzywnych

Uzasadnili, że w dniu 29.01.2009r.r. zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego (...) w G. umowę nr (...) o kredyt mieszkaniowy, opiewający na kwotę 92.508,38CHF, na okres do 1.01.2039r. Przyznana kwota kredytu została przeznaczona na zakup i remont nieruchomości. Nie mieli możliwości negocjowania ani w zakresie wyboru sposobu uruchomienia kredytu, sposobu spłat rat kapitałowo-odsetkowych, mogli jedynie zaakceptować propozycję pozwanego. Bank stosował własne kursy walut obcych. Nie wyjaśniono im mechanizmów ustalania kursu waluty przez bank, które powodowały jego dodatkowy zysk. W efekcie nie znali faktycznej wysokości zobowiązania. Kredyt spłacali w PLN. Zarzucili abuzywność §1ust2, §8ust6, §12ust3; §15ust7 Części Ogólnej umowy oraz naruszenie art.69ust.1i2pkt3 prawa bankowego poprzez brak określenia kwoty i waluty kredytu oraz abuzywność powołanych wyżej postanowień umownych. Wg powodów umowa nie tylko nie określa wysokości kredytu w złotych polskich, ale także nie precyzuje mechanizmu dokonania przeliczenia, co daje bankowi możliwość jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania co powoduje, że jest sprzeczna z art. 353 ¹kc i 358 ¹ kc. Stosunek umowny został tak ukształtowany, że ryzyko walutowe zostało przerzucone w całości na konsumenta i w tym zakresie naruszono obowiązek informacyjny banku. Powoduje to nieważność umowy i uzasadnia żądanie ustalenia nieważności oraz zasądzenie nienależnie spełnionego świadczenia

W okresie do 06.2021 spłacili 174.848,88zł. Ostatnie żądanie ewentualne stanowi różnicę pomiędzy uiszczonymi ratami, a należnymi po usunięciu niedozwolonych postanowień umownych.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Zaprzeczył aby umowa była nieważna i aby umowa zawierała klauzule abuzywne. Powodowie sami wybrali kredyt w CHF, nie byli namawiani do jego zawarcia, byli poinformowani o ryzyku kursowym, zaprezentowano im symulacje obrazujące skutki ryzyka, a wbrew twierdzeniom pozwu mogli indywidualnie negocjować warunki wypłaty i spłaty kredytu. Wysokość kursów waluty CHF ustalana przez bank odpowiadała kursom rynkowym i nie naruszały dobrych obyczajów. Zarzucił przedawnienie roszczeń.

USTALENIA FAKTYCZNE

W dniu 29.01.2009r. roku powodowie zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego (...) w G., umowę o kredyt hipoteczny (...) nr (...) (...) (...) denominowany do waluty CHF na kwotę na kwotę 92.508,38CHF na okres do 1.01.2039r, oprocentowany stawką LIBOR. Celem kredytowania było sfinansowanie zakupu i budowy nieruchomości. Umowa została sporządzona na podstawie wzorca banku, wskazano w niej min. że kwota kredytu – na finansowanie zobowiązań w kraju zostanie wypłacona jednorazowo przelewem na wskazany przez powodów rachunek [§1pkt1-4, §4pkt3i4 części szczególnej umowy k-42-43], spłata nastąpi w równych miesięcznych ratach w drodze potrącania przez bank z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego kredytobiorców, zasady spłaty określone są w §15-18 części ogólnej umowy [§5ust4-10 części szczególnej umowy k-30v]. W części ogólnej umowy w §1ust2,3pkt1i2 [k-45] wskazano, że w przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej kwota kredytu wypłacana w złotych zostanie określona poprzez przeliczenie na złote kwoty wyrażonej w walucie, w której kredyt jest denominowany, według kursu kupna tej waluty, zgodnie z Tabelą kursów, obowiązującą w Banku w dniu uruchomienia środków, w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. Zmiana kursu waluty wpływa na wypłacane w złotych przez Bank kwoty transz kredytu oraz na spłacane w złotych przez Kredytobiorcę kwoty rat kapitałowo-odsetkowych. Ryzyko związane ze zmianą kursu waluty ponosi Kredytobiorca, z uwzględnieniem §12ust2-4 oraz §20ust6. W §12ust3 oraz §15ust7pkt2i3 części ogólnej umowy [k-49-50] wskazano, że spłata następuje w złotych, w równowartości kwot wyrażonych w walucie obcej. Do przeliczeń wysokości rat kapitałowo-odsetkowych spłacanego kredytu, stosuje się kurs sprzedaży danej waluty według Tabeli kursów obowiązującej w Banku w dniu spłaty, w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. Podobne zasady przeliczenia zastosowano do prowizji należnej bankowi w §8ust6 części ogólnej umowy [k-48]. Dodatkowo w §12ust4 części ogólnej umowy wskazano, że w przypadku kredytów denominowanych, gdy przyznana kwota kredytu, na skutek różnic kursowych, okaże się na dzień uruchomienia ostatniej transzy kredytu kwotą:

-przewyższającą, kwotę wymaganą do realizacji celu określonego w § 1 ust. 2 CSU, Bank uruchomi środki w wysokości, stanowiącej równowartość w walucie kredytu kwoty niezbędnej do realizacji tego celu oraz dokona pomniejszenia salda zadłużenia poprzez spłatę kwoty niewykorzystanej,

-niewystarczająca do realizacji celu, określonego w §1ust.2 CSU, Kredytobiorca zobowiązany jest zbilansowania inwestycji ze środków własnych [k-49].

Wypłata kredytu nastąpiła w 2.02.2009r. [zaświadczenie k-54, wniosek o wypłatę kredytu k-178]. Składając wniosek kredytowy w dniu 22.11.2008r. powodowie podpisali zawarte w nim oświadczenie, wg którego zostali poinformowani przez bank o ryzyku wynikającym ze stosowania przy spłacie zmiennej stopy procentowej i ryzyko akceptują, oraz zostali poinformowani o ponoszeniu ryzyka zmiany kursu waluty, w przypadku zaciągnięcia kredytu denominowanego w walucie obcej i przyjmują do wiadomości i akceptują to ryzyko [wniosek kredytowy k- 133]. Do zawarcia umowy doszło gdy powodowie poszukiwali możliwości sfinansowania zakupu i remontu domu. Wszystkie formalności zostały przeprowadzone w oddziale banku w G.. Doradca kredytowy przedstawił kredyt denominowany jako korzystniejszy, o niższej racie, wskazał że CHF jest walutą stabilną. Wyjaśnił, że kapitał i raty kredytu będą wyrażone we CHF, a wypłata kredytu i spłata rat nastąpi w PLN. Powodów nie poinformowano, że spłata kredytu może nastąpić w CHF, w przygotowanej wg wzorca banku umowie nie zawarto takiej możliwości. Również wniosek kredytowy nie przewidywał takiej opcji. Powodowie nie mieli świadomości, o możliwości jakiegokolwiek negocjowania warunków umowy, nie zostali o tym poinformowani. Żadne postanowienia umowne nie były indywidualnie uzgadniane z wyjątkiem tych, które dotyczyły wysokości kredytu i czasu spłaty. Z umową zapoznano powodów przed jej podpisaniem. Dokumenty zostały przygotowane wcześniej. Jednocześnie strony zawarły umowę rachunku bankowego do obsługi kredytu.

[zeznania powoda k-306-307, zeznania powódki k-307, zeznania świadka G. S. (1) k-304-305]. W okresie do 1.06.2020 spłacili 174.848,88zł [zaświadczenie - zestawienie spłat k-54-61].

Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o powołane wyżej dokumenty i zeznania powodów i zeznania świadka G. S. (2).

Zeznania świadka T. B. [k-305-306] mają dla sprawy drugorzędne znaczenie, świadek nie zajmował się przedstawianiem ofert klientom i nie miał z nimi kontaktu. Zeznania dotyczyły obowiązków pracowników banku w zakresie udzielania informacji klientom, w oderwaniu od konkretnej sytuacji powodów, sposobu przedstawienia im oferty i okoliczności zawarcia umowy. Zeznania świadka G. S. (1) potwierdziły, że umowy nie mogły być negocjowane, nie oferowano spłaty rat w walucie kredytu. Świadek nie pamiętał powodów, ani jak wyglądało przedstawianie oferty, zeznania dotyczyły jego praktyki postepowania z klientami tak jak ją zapamiętał.

Pozostałe dokumenty dołączone do akt np. zarządzenia Prezesa Banku (...), projekt ustawy o zasadach zwrotu niektórych należności wynikających z umów kredytu i pożyczki, raport dotyczący spreadów, opinia dr J. T. nie dotyczą okoliczności zawarcia spornej umowy, a w sprawie nie wykazano by klienci banku mieli dostęp do informacji o ryzyku walutowym i ryzyku stopy procentowej (...).

ROZWAŻANIA PRAWNE

Okoliczność, że pozwany jest następcą prawnym (...) w G. pozostaje poza sporem, została przyznana przez pozwanego. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Należy wskazać, że w świetle utrwalonego poglądu w orzecznictwie i doktrynie, umowy kredyt denominowany do waluty obcej były, w czasie zawarcia spornej umowy, dopuszczalne w świetle zasady swobody zawierania umów z art. 353 ¹ kc. Analiza spornej umowy kredytu przez pryzmat art. 385 ¹ §1kc prowadzi do wniosku, że w nie doszło do jej skutecznego zawarcia z uwagi na rażące naruszenie interesów powodów jako konsumentów poprzez niekorzystne ukształtowanie ich sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków. Zgodnie z art. 385 ¹ §1kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W pierwszym rzędzie należy dokonać oceny czy umowa zawierała niedozwolone postanowienia, jaki miały charakter, czy określały główne świadczenia stron.

Powodowie zarzucili, że zawarte w umowie, klauzule ryzyka walutowego (klauzule ustalania kursu wymiany) są abuzywne. W tym względzie należy zwrócić uwagę na treść następujących wyroków Trybunału Sprawiedliwości: z 30 kwietnia 2014r C-26/13; z 20 września 2017 r. C-186/16; z 20 września 2018r. C-51/17; z 14 marca 2019 r. C-118/17 oraz z dnia 3 października 2019 r. C-260/18. Orzeczenia te zapadły na tle umów kredytu zawartych z konsumentami i zawierających ryzyko walutowe (kredytu indeksowanego, denominowanego lub wprost kredytu walutowego). W ocenie TSUE nie jest możliwe odrywanie klauzuli ryzyka walutowego (wyrażonej czy to przez indeksację czy też denominację) od mechanizmu przeliczania waluty krajowej na walutę obcą i Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie kwalifikuje klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu. W wyroku z 20 września 2017r. C-186/16 dokonał wykładni art. 4 ust 2 dyrektywy Rady 93/13 z 5.04.1993r. W uzasadnieniu wyroku C- 260/18 (pkt 44 wyroku)Trybunał ponownie potwierdził swoje stanowisko w odniesieniu do kredytu indeksowanego, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy. Orzeczenia te są wiążące dla Sądu Polskiego. Stosując prounijną wykładnię art. 385 ¹ § 1 k.c. w zw. z art. 4 i 6 art. dyrektywy 93/13 przyjęto więc, że kwestionowane przez powodów postanowienia umowy kredytu, które wprowadzają ryzyko kursowe (ryzyko wymiany) przez mechanizm denominacji, stanowią klauzulę określającą główne świadczenia stron ( essentialia negotii). Tym samym w dalszym etapie rozważań, w świetle art. 385 ¹ §1kc, konieczna jest ocena czy określone w spornej umowie i stanowiące główne świadczenia stron klauzule ryzyka walutowego [§1ust2i3, §8ust6, §12ust3, §15ust.7 Części Ogólnej umowy] zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co skutkowałoby związaniem stron umową.

Umowa kredytowa w §1ust2i3, §8ust6, §12ust3 i §15ust.7 Części Ogólnej zastrzega warunki ustalania kursu waluty do przeliczenia świadczenia do kompetencji banku odsyłając do kursów walut zawartych w "Tabeli kursów”. Prawo Banku do ustalania kursu waluty nie doznaje żadnych umownych ograniczeń w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. Bank swobodnie ustalał, według tylko sobie znanych zasad, kursy walut, mając nieograniczone prawo kształtowania raty. Jest to równoznaczne z prawem dowolnego kształtowania wysokości świadczeń głównych (wysokości raty i całej należności) w czasie trwania stosunku prawnego. Co prawda kwota udzielonego kredytu została wyrażona w CHF i tym samym została określona jednoznacznie. Jednakże na skutek tego, że bank jednostronnie narzucił wypłatę kredytu w PLN wg ustalonego przez siebie kursu oraz spłatę kredytu w ratach po przeliczeniu ich na PLN, wg ustalanego przez siebie kursu, powodowie nie znali i nie mogli ustalić wysokości głównego świadczenia, które mają spłacić ani wysokości raty. Twierdzenia pozwanego zawarte w odpowiedzi na pozew, że powodowie mieli możliwość wypłaty kredytu w PLN wg uzgodnionego indywidualnie kursu wymiany oraz możliwość spłaty kredytu w CHF nie zostały wykazane. Nie wynikają z umowy, ani z zeznań świadka. Co prawda w przedłożonym przez pozwanego regulaminie transakcji walutowych w 13ust1i2 [k-196v-197] przewidziano możliwość negocjacji kursu wypłaty, jednakże powodów o tym nie poinformowano. Możliwość spłaty kredytu w walucie obcej nie wynika z żadnego dokumentu, umowa zaś zastrzega wprost, że następuje w PLN [§15ust7pkt2 cou k-50]. Tym samym nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia. Umowa powoduje swoistą nierówność informacyjną stron. Powodowie jako konsumenci, na podstawie treści umowy, w chwili jej zawarcia, nie byli w stanie oszacować całości kwoty, którą będą musieli spłacić w przyszłości, a o poziomie zadłużenia ratalnego [wysokości raty], dowiadywali się dopiero w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z ich rachunku. Jest to nie do zaakceptowania, w tym zakresie umowa kształtuje prawa i obowiązki powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco narusza ich interesy w rozumieniu art. 385 ¹ kc.

Dodatkowym naruszeniem dobrych obyczajów i rażącym naruszeniem usprawiedliwionych interesów pozwanych jako konsumentów jest zastrzeżenie dwóch różnych kursów wymiany: kursu kupna dla przeliczenia wypłaconego przez bank kredytu, zaś kursu sprzedaży dla obliczania rat spłacanego kredytu. Powoduje to nieuzasadnione korzyści kosztem konsumenta i narusza równorzędność stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego. Należy wskazać również, że nie jest wystarczające określenie we wniosku kredytowym, że powodowie „zostali poinformowani przez bank o ryzyku wynikającym ze stosowania przy spłacie zmiennej stopy procentowej i ryzyko akceptują, oraz zostali poinformowani o ponoszeniu ryzyka zmiany kursu waluty, w przypadku zaciągnięcia kredytu denominowanego w walucie obcej i przyjmują do wiadomości i akceptują to ryzyko”. Z zeznań świadka G. S. (1) wynika, że wnioski kredytowe często były wypełniane przez pracowników banku, co bez wątpienia utrudniało dokładne zapoznanie się z ich treścią przez kredytobiorców. Bank naruszył obowiązek rzetelnego poinformowania konsumentów. Powinien przedstawić pełną informację umożliwiającą podjęcie racjonalnej decyzji o długofalowych skutkach, w tym przedstawić wahania kursów wymiany i ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, klarownie wyjaśnić, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby silna deprecjacja kursu waluty krajowej, a także wyjaśnić, że ryzyko kursowe z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się trudne do udźwignięcia w przypadku dewaluacji waluty. Pouczenie takie nie miało miejsca. Powodowie nie mieli realnej możliwości oddziaływania na treść postanowień umownych, nie zostały indywidualnie uzgodnione. Argumentacja pozwanego odwołująca się do faktycznego stosowania kursów nie odbiegających od rynkowych nie ma znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umownych. Ocena jest niezależna od sposobu wykonywania umowy. Powoduje to, że umowa stron nie wiąże. Skutek nieważności nie został również zniwelowany przez nowelę art. 69 Pr. bank wprowadzająca z dniem 26 sierpnia 2011 roku regulację wyrażoną w ust. 2 pkt 4a tej ustawy. Ustawa weszła w życie po zawarciu umowy. Powodowie poinformowani przez Sąd na rozprawie w dniu 19.05.2022r. o obowiązkach i możliwych negatywnych dla nich konsekwencjach związanych z ustaleniem nieważności umowy oświadczyli, że nie chcą jej utrzymania w mocy. Skoro nie doszło do skutecznego zawarcia umowy z uwagi na naruszenie normy art. 385 ¹ §1kc żądanie ustalenia nieważności umowy jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 189kpc powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w ustaleniu występuje tylko wówczas gdy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, interes prawny nie istnieje, gdy możliwe jest wytoczenie powództwa dalej idącego w swych skutkach. W niniejszej sprawie powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia. Umowa została zawarta na 30 lat, okres ten nie upłynął. Żądanie ustalenia jej nieważności, niezależnie od żądania zapłaty tytułem wzbogacenia, gwarantuje im pewność swojej sytuacji prawnej na przyszłość. Samo żądanie zapłaty nie gwarantowałoby takiej pewności prawnej. Do rozliczeń stron zastosowanie znajdą przepisy art. 405-411k.c. regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Zgodnie z art. 405kc kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości. Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Powodowie domagali się zasądzenia na rzecz powódki kwoty174.848,88zł, która obejmuje świadczenia uiszczone na rzecz pozwanego w okresie 1.06.2020. Żądanie jest więc uzasadnione. Do sprawy nie będzie miał zastosowania przepis art. 411 pkt 1 kc według którego nie można żądać zwrotu świadczenia nienależnego jeżeli spełniający je wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Kredyt był spłacany w przekonaniu, że umowa jest prawidłowa i nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych, powodowie nie wiedzieli więc, że nie są zobowiązani do spełnienia, a w efekcie spełniali i spełniają świadczenie z warunkowo bezskutecznej czynności prawnej. Również art. 411pkt 4 kc nie ma zastosowania. Według tego przepisu nie można żądać zwrotu świadczenia nienależnego, jeżeli zostało spełnione zanim wierzytelność stała się wymagalna. Przypadki, w których podstawa świadczenia jest nieważna, czy bezskuteczna, nie są objęte zakazem unormowania art. 411 pkt 4 k.c., co pozwala na zwrot kwot nienależnie wpłaconych. Przepis art. 411 pkt 4 k.c. nie ma w ogóle zastosowania do świadczenia nienależnego, gdyż dotyczy zobowiązań istniejących, acz niewymagalnych (min. SN postanowienie z 6.07.2021 IIICZP 41/20; SA w Gdańsku w wyroku z 30.11.2021 IACa 625/21

Zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia jest bezzasadny. W świetle art. 120 §1 kc bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne lub gdy wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Możliwość taką otworzyły orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości. Pierwszymi były wyroki z 30.04.2014r C-26/13, z 20.09.2017 r. C-186/16, z 20.09.2018r. C-51/17; z 14 marca 2019 r. C-118/17 oraz z 3.10 2019 r. C-260/18. Dla kredytobiorcy obecnie jest to termin 6 letni [art. 120§kc w zw. z art. 5 ust 1 ustawy z dnia 13.04.2018 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw] , okres ten należy liczyć od 20.09.2017r. [wyrok Trybunału Sprawiedliwości 20 września 2017 r. C-186/16 jednoznacznie określający sytuację prawną konsumenta]. Pozew złożono 1.012.2021r. Tym samym termin przedawnienia został przerwany.

Na zasadzie art. 235 ² §1 pkt 2kpc pominięto dowód z opinii biegłego z zakresu ekonomii i bankowości. Wniosek ten jest bezzasadny wobec ustalenia związania stron umową.

W świetle powyższego na zasadzie art. 15zzs ^{( 2 )}ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zamknięto rozprawę na posiedzeniu niejawnym i na mocy art. 189kpc w pkt 1 ustalono, że umowa kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) (...) (...) z dnia 29.01.2009r zawarta pomiędzy (...) w G., a powodami – jest nieważna, w pkt 2 na zasadzie art. 405kc uwzględniono żądanie zapłaty. O odsetkach orzeczono na zasadzie art. 481kc, zasądzono je od dnia wyrokowania. Całkowita bezskuteczność umowy kredytu staje się trwała (definitywna) wtedy, gdy należycie poinformowany o niedozwolonym charakterze postanowienia (bez którego umowa nie może wiązać) i jego konsekwencjach konsument nie wyraził świadomej i wolnej zgody na postanowienie, a jeżeli utrzymanie umowy jest możliwe po jej uzupełnieniu - sprzeciwił się temu uzupełnieniu [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Powodów poinformowano na ostatnim terminie rozprawy. Tym samym odsetki należą się od wyrokowania. W pkt 3 oddalono powództwo co do odsetek w pozostałym zakresie. W pkt 4 na zasadzie art. 98 kpc zasądzono koszty postepowania opłatę od pozwu i wynagrodzenie pełnomocnika wg minimalnej stawki.